Enge mensen

jun 17

Als iemand zich anders gedraagt zoeken we naar een geruststelling. Opluchting, het is een ‘verward persoon’. Helemaal komt er een zucht van verlichting als blijkt dat de persoon een ‘psychische stoornis’ heeft. Waarom hebben we hier behoefte aan? En wat zegt dit nou eigenlijk? Gaan we stapsgewijs iemand met een stoornis als ‘eng’ bestempelen?

De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving wees er al op dat de behoefte aan diagnostiek samenhangt met maatschappelijke ontwikkelingen. In haar boek “Diagnosedrift” maakt journalist Sanne Bloemink duidelijk wat het nut van een diagnose is: zowel de omgeving, behandelaars als de persoon zelf kunnen zeggen dat ze onschuldig zijn. Er is immers een stoornis? In dezelfde stroming bevindt zich Laura Batstra, wetenschappelijk medewerker van de Universiteit Groningen. Zij wijst op een omkering: een psychische diagnose is een woord dat we kiezen bij en bepaald type gedrag. Maar vervolgens keren we het om, vanuit dat woord gaan we het gedrag verklaren: ik doe dit, want ik heb ADHD. Het meest illustratief is wel iets wat Lector Bert Wienen mij vertelde: in de eerste versie van de DSM – de diagnosebijbel van de psychiatrie – kwam homoseksualiteit voor als officiële stoornis.

Per jaar wordt bij bijna 200.000 volwassen Nederlanders een psychische stoornis vastgesteld, in de helft van de gevallen is dat een depressie. Bijna 44 procent van de Nederlanders vindt een psychische stoornis op zijn levenspad. Dat is een officieel cijfer, het topje van de ijsberg dus. Misschien krijgt iedereen er wel mee te maken. Onthoudt dat als je op de werkvloer om je heen kijkt. En realiseer je ook dat vrijwel geen van deze mensen een medemens ombrengt. Het zijn gewone mensen, zoals jij en ik. In mijn werkomgeving ken ik mensen met angststoornissen, depressies, AD(H)D, een vermijdende persoonlijkheidsstoornis en (in voorbereiding als officiële stoornis!) ernstige eenzaamheid. Het zijn allemaal fijne collega’s. Geen van hen wast de handen in onschuld, ze voelen zich verantwoordelijk voor hun eigen werk en hun eigen gedrag.

Uit onderzoek blijkt dat in de top van organisaties zich relatief veel mensen bevinden met psychopathische trekjes: oppervlakkige charme en welbespraaktheid, meerderwaardigheidsgevoel, pathologisch liegen, manipulatief en sluw gedrag, gebrek aan berouw of schuld, vluchtige emoties, gebrek aan empathie, geen verantwoordelijkheid nemen voor het eigen gedrag. Het is cynisch, maar je kunt dit ook zien als ‘kwaliteiten’ die helpen om die top te bereiken.

Deze mensen hebben vast geen behoefte aan een diagnose.

Mensen zonder vastgestelde stoornis, die zijn pas eng.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *