Olifantenpaadjes

apr 22

Ken je ze? Die paadjes die ontstaan, omdat mensen het voetpad niet volgen, maar liever net die iets kortere weg nemen? Zo ontstaan paadjes dwars door struiken of over een grasveld. Sommige mensen vinden het vreselijk. Anderen vinden het juist praktisch, misschien zelfs wel mooi. Ik zit er een beetje tussenin. Zo’n pad midden door een grasveld doet me pijn aan de ogen. Maar ik loop er wel overheen. Ook verbaas ik me geregeld over de onlogische routes die je kennelijk moet volgen van de bedenker ervan.

Planologen hebben een woord voor die paadjes, ze noemen het ‘olifantenpaadjes’. Een olifant loopt gewoon waar hij heen wil. Voor planologen is het een liefdevol begrip. Een ruimtelijke omgeving laat zich maar beperkt ‘ontwerpen’, weten zij. Je hebt ook nog zoiets als de mensen zelf. De ruimte is iets levends.

Laten we deze gedachte eens vasthouden.

Er wordt in Nederland wat afgescrumd, veranderteamd en – nieuwe zak, oude wijn – gehackatond. Dat moet leiden tot betere, meer praktische werkprocessen. Enkele jaren geleden huurde ik een dame in om de werkprocessen van mijn organisatie eens onder de loep te nemen. “Maar ik wil geen schema’s waarin je ze beschrijft”, gaf ik haar mee. Verschillende bureaulades lagen namelijk al vol met dat soort schema’s. Na een hoop scrums, sessies en ‘tafels’ deed ze precies dat: mooie schema’s met processen maken. Ze had nou eenmaal geleerd dat dat zo moet. Ik propte ze in een la met de andere procesbeschrijvingen.

Is het zo’n moeilijke gedachte dat ook werkprocessen iets levends zijn? Wie dicht op de mensen gaat zitten zal wat bijzonders zien. Ze nemen binnenbochtjes. Zoeken naar praktische oplossingen. Lossen het gebrek aan een softwarekoppeling op met een kladblaadje. Wie dit koppelt aan een procesbeschrijving die in één van die lades ligt zal hier van gruwelen. Soms zal dat terecht zijn. Maar waarschijnlijk is zo’n binnenbochtje wél een symptoom van iets wat eronder ligt.

Zou het niet veel mooier zijn om het te zien als een olifantenpaadje? De kortste weg naar het doel? Waarbij je de persoon die het pad betreedt niet als overtreder ziet maar als oplosser?

In de stad waar ik geboren ben begrijpen ze het. De laatste keer dat ik er was zag ik iets opvallends. De gemeente had een al lang bestaand olifantenpaadje betegeld. Deze gemeente weet: dit is hoe mensen willen lopen. Laten we dat erkennen.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *